Το σοκ στην ενέργεια βαραίνει τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς από τη μία άκρη του κόσμου ως την άλλη. Το πετρέλαιο έφτασε σε υψηλό πέντε μηνών, στα 110 δολάρια το βαρέλι, και το φυσικό αέριο σε Ευρώπη και Ασία άγγιξε τα υψηλότερα επίπεδα από τον Δεκέμβριο του 2022.
Δεν αυξάνεται μόνο το κόστος των μετακινήσεων και της θέρμανσης. Πιέσεις δέχονται επίσης οι τιμές σε τρόφιμα, ένδυση και συσκευασίες, τροφοδοτώντας την άνοδο του πληθωρισμού και του κόστους δανεισμού.
Οι παγκόσμιες τιμές του ντίζελ έχουν ήδη φτάσει σε ιστορικά υψηλά εξαιτίας του πολέμου με το Ιράν.
Η πορεία της τιμής του Brent
Το γράφημα που ακολουθεί δείχνει πώς κινήθηκε η τιμή του Brent από τον Οκτώβριο του 2025, όταν βρισκόταν κοντά στα 70 δολάρια το βαρέλι. Ανοδικά στράφηκε μετά την απαγωγή του Νικολάς Μαδούρο στην Αργεντινή από τις ΗΠΑ. Από τα τέλη Φεβρουαρίου, όταν ξεκίνησε η επίθεση ΗΠΑ και Ισραήλ στο Ιράν, και έως τον Απρίλιο εκτοξεύτηκε, φτάνοντας σε υψηλό έτους. Τον Ιούνιο του 2026 έδειχνε να υποχωρεί σε κανονικά επίπεδα, για να ανέβει και πάλι από τον Ιούλιο, καθώς η κατάσταση στο πολεμικό πεδίο οξύνθηκε.
Ρεκόρ τιμών στο ντίζελ
Αυτόν τον μήνα οι μέσες τιμές του ντίζελ στα βρετανικά πρατήρια έφτασαν για πρώτη φορά τις 2,00 λίρες το λίτρο. Στις ΗΠΑ τον Σεπτέμβριο σημειώθηκε ρεκόρ στα 6,53 δολάρια το γαλόνι.
Προκειμένου να περιοριστεί η άνοδος της τιμής στις ΗΠΑ, ο Ντόναλντ Τραμπ άνοιξε σε όλους, έως το τέλος του έτους, την πρόσβαση στο κόκκινο ντίζελ. Το καύσιμο αυτό χρησιμοποιείται σε εξοπλισμό και οχήματα που συνήθως δεν κυκλοφορούν σε δημόσιους δρόμους και απαλλάσσεται από τους φόρους χρήσης του οδικού δικτύου.
Άλλο γράφημα, με στοιχεία του Reuters, δείχνει πόσο αυξήθηκε το κόστος για να γεμίσει ένα ντεπόζιτο 50 λίτρων στη Γερμανία, στη Βρετανία, στις ΗΠΑ, στην Ινδία και στη Βραζιλία, από τα τέλη Φεβρουαρίου, πριν την έναρξη του πολέμου στη Μέση Ανατολή, έως τα τέλη Σεπτεμβρίου. Η μεγαλύτερη διαφορά καταγράφεται στη Βρετανία και φτάνει το 40%.
Ακριβότερος ο δανεισμός
Οι επιπτώσεις περνούν και στα επιτόκια των στεγαστικών δανείων. Οι τιμές της ενέργειας πιέζουν τον πληθωρισμό και οι κεντρικές τράπεζες επιχειρούν να τον συγκρατήσουν ανεβάζοντας τα επιτόκια.
Από δύο αυξήσεις επιτοκίων έχουν κάνει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και η Τράπεζα της Ιαπωνίας. Η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ έχει προχωρήσει μέχρι τώρα σε μία.
Στη Βρετανία ο πληθωρισμός και ο δανεισμός αυξήθηκαν τον περασμένο μήνα περισσότερο από το αναμενόμενο. Η άνοδος του Αυγούστου, που η Εθνική Στατιστική Υπηρεσία της Βρετανίας απέδωσε στο ακριβότερο κόστος βενζίνης και ντίζελ, ανέβασε τον πληθωρισμό στο υψηλότερο επίπεδο από τον Οκτώβριο του 2025.
Τον περασμένο μήνα η Κεντρική Τράπεζα της Αυστραλίας ανέβασε το βασικό επιτόκιο σε υψηλό 15 ετών. Η κίνηση τράβηξε προς τα πάνω τα στεγαστικά επιτόκια της χώρας, που ως επί το πλείστον είναι κυμαινόμενα, και επιβαρύνει τις τιμές των ακινήτων. Σε αγορά κατοικίας με μέσο δάνειο 731.000 δολαρίων Αυστραλίας και διάρκεια 30 ετών, η μεταβολή του επιτοκίου από 5,5% το 2025 σε 6,2% σήμερα αυξάνει τις ετήσιες αποπληρωμές κατά περίπου 3.900 δολάρια Αυστραλίας.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες η δραστηριότητα αγοράς κατοικιών με στεγαστικά δάνεια έχει εξασθενήσει, καθώς τα επιτόκια των 30ετών δανείων ανέβηκαν από περίπου 6,1% σε σχεδόν 7,5% και το κόστος δανεισμού για τους υποψήφιους αγοραστές μεγάλωσε. Οι περισσότεροι επιλέγουν πλέον σταθερό επιτόκιο.
Βαρύτερο το κόστος θέρμανσης
Σε βάρος για τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς εξελίσσεται και η θέρμανση, ιδίως στα νοικοκυριά που βασίζονται στο πετρέλαιο.
Στην πολιτεία της Νέας Υόρκης οι λογαριασμοί θέρμανσης είναι πιθανό να αυξηθούν 47% σε σύγκριση με πέρυσι, σύμφωνα με στοιχεία της Εθνικής Ένωσης Διευθυντών Ενεργειακής Βοήθειας.
Στη Βρετανία, όπου η θέρμανση γίνεται κυρίως με φυσικό αέριο, τα νοικοκυριά ενδέχεται να δουν ετήσια αύξηση 10% στους λογαριασμούς τους αυτό το τρίμηνο, κατά τις εκτιμήσεις της EnergyUK.
Επειδή τα περισσότερα πλαστικά φτιάχνονται από πετρέλαιο και έπειτα γίνονται πολυμερή για την κατασκευή των πάντων, από μπουκάλια μέχρι αθλητικά παπούτσια, αλλά και υφασμάτων από πολυεστέρα, η άνοδος του αργού έχει ευρύτερες συνέπειες.
Στα κοινά είδη παντοπωλείου η συσκευασία, πλαστική, χάρτινη ή γυάλινη, αντιστοιχεί συνήθως στο 5% έως 15% του κόστους κατασκευής ενός προϊόντος, σύμφωνα με την εταιρεία συμβούλων MAT.
Οι τιμές των πλαστικών στις ΗΠΑ ήταν τον Αύγουστο υψηλότερες κατά 7% σε σχέση με τον Οκτώβριο του 2025.
Τον Σεπτέμβριο οι τιμές καταναλωτή στις ΗΠΑ επιταχύνθηκαν, με την κατακόρυφη άνοδο της βενζίνης να καλύπτει πάνω από το μισό της συνολικής αύξησης.
Νέες πιέσεις στις τιμές των τροφίμων
Σύμφωνα με στοιχεία του Οργανισμού Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών (FAO), ο παγκόσμιος πληθωρισμός στα τρόφιμα αναμένεται να επιταχυνθεί κι άλλο και να μείνει υψηλός έως και το 2027. Πίσω από την πρόβλεψη βρίσκονται οι διαταραχές στις μεταφορές και το ακριβότερο κόστος των λιπασμάτων, τα οποία επίσης παρασκευάζονται από φυσικό αέριο.
Οι παραγωγοί επιβαρύνονται από το αυξημένο κόστος ενέργειας, μεταφοράς και γεωργικών εισροών, ενώ η ξηρασία σε τμήματα της Ασίας περιορίζει τις αποδόσεις των καλλιεργειών.
Μέσα στο 2026 το σιτάρι έχει ακριβύνει πάνω από 30%. Το ρύζι σε βασικές ασιατικές χώρες που εξάγουν έχει γίνει 10% έως 13% ακριβότερο, παρά τα σημαντικά αποθέματα. Σε ορισμένες κρίσιμες διεθνείς διαδρομές, όπως από τη Μαύρη Θάλασσα προς τη Νοτιοανατολική Ασία, τα ναύλα έχουν ανέβει περίπου 50%.

































